Salduz: een gelegenheid om de werkwijze van justitie tegen het licht te houden.

3 februari 2012

Column van Roland Duchâtelet in 'De Tijd'.

 

Een collega-voorzitter van een voetbalclub die in het gewone leven advocaat is zag er op onze laatste vergadering erg moe uit. Door het “Salduz-arrest”wordt hij nu in het holst van de nacht uit bed gebeld om kleine criminelelen te helpen hun straf te ontlopen. De burger betaalt de rekening. Aan een geschatte 250 Euro per oproep  * 100 000 gevallen per jaar een kost van  25 miljoen Euro, 5 euro per jaar per Belgisch gezin, dat via belastingen betaald wordt ... en  waardoor meer criminelen hun straf ontlopen. Het Europees Hof voor de rechten van de mens was bij deze uitspraak helemaal gericht op de bescherming van onschuldige verdachten,. In haar overwegingen heeft zij geen rekening gehouden met de verhoging van kosten en dus van belastingen als gevolg van dit arrest. 

Nieuwe wetten zijn ook vaak ondoordacht.Ik spreek uit mijn ervaring als Seantor. Er is in het Parlement wel een dienst die onderzoekt of een wetsvoorstel in strijd is met bestaande wetten, maar wat men in de industrie een FMEA noemt, een onderzoek naar wat er allemaal mis zou kunnen lopen als gevolg van de nieuwe wet, wordt niet gemaakt, net zo min als een exhaustief onderzoek naar alle maatschappelijke voor en nadelen.

Daardoor, en ook door jurisprudentie die evenmin het resultaat is van een grondige systeemanalyse, blijft justitie een beetje een loterij. 40% van de uitspraken in eerste aanleg worden herzien in beroep. Conclusie: ofwel deugt de procedure in eerste aanleg niet, ofwel deugt de procedure in beroep niet, ofwel geen van beide..

Het werk van rechters is veel te moeilijk, Ze moeten in weinig tijd hun weg vinden in tegenstrijdige wetten en rechtspraak, terwijl advocaten in hun pleidooi ongestraft mogen liegen dat het klettert, zonder dat dit bestraft wordt. En rechters worden geacht hun sympathie of antipathie jegens collega-advocaten of betrokkenen opzij te zetten.

De rechtspraak is een dienstverlening aan de bevolkng waar wij via onze belastingen  voor betalen, naast de advocaten die we rechtstreeks betalen. Recht spreken en misdadigers opsluiten kost geld. Het departement justitie kost 30 euro per maand per gezin. Het is niet vies om te stellen dat dit geld dat wij aan justitie betalen moet renderen. Renderen in maatschappelijk nut.

Er is veel geld geïnvesteerd in onderzoek  in de zaak YE, maar na vijf jaar is daar nog geen tastbaar resultaat van. De bende van Nijvel, de zaak Dutroux, het vonnis waardoor het proces op de moord van André Cools opnieuw moet plaatsvinden, de 500 € per dag voor asielzoekers die niet opgevangen worden, het zijn enkele vorbeelden van een dienstverlening die niet degelijk georganiseerd is. Justitie is –als geheel- niet performant en dat ligt aan het systeem, niet aan de mensen die er werken.

Te veel wetten en jurisprudentie zijn ontstaan uit een beperkte analyse van een deelprobleem, zoals het Salduz-arrest. Wat is het ergste, dat een onschuldige verdachte veroordeeld wordt of dat een onschuldig slachtoffer vermoord wordt? Beide zijn erg. Iedereen maakt fouten en dat is normaal, ook bij rechtspraak. Het is onmogelijk 100% juist recht te spreken, daarom moet het parlement, mogelijkerwijze op basis van de voorstellen van justitie zelf, bepalen welke fouten in de rechtspraak het ergste zijn. Dat is een taak van het beleid.  Die maatschappelijke keuze, die overigens kan evolueren, moet zich vertalen in de werking van justitie.

 

← Terug naar het overzicht

Meer nieuws

  1. 15 augustus 2014 Deze man wil u 1.000 euro per maand geven om ├ęcht uw goesting te doen
  2. 1 juli 2014 Vijf opvallende uitspraken van econoom Ha-Joon Chang
  3. 27 juni 2014 afscheid van Filiep Vandecaveye
  4. 13 juni 2014 Luc Vinckx (Vivant) wint de prijs voor "het beste idee" in de wedstrijd "eenideeperdag" van Flanders DC
  5. 26 mei 2014 Afgelopen verkiezingen