De klok van de politiek tikt niet op het ritme van het bedrijfsleven

17 november 2012

Waarom wil het maar niet lukken, die migratie van 'captains of industry' naar de wereld van de politiek? Dat vraagt Luc Huyse zich af. Hij is socioloog en emeritus hoogleraar van de Katholieke Universiteit Leuven.

Roland Duchâtelet wil eruit, Chris Morel wil erin, Bruno Segers houdt de boot af - drie ervaren bedrijfsleiders die duidelijk iets hebben met politiek. Wat zij de voorbije dagen zeiden of schreven is een perfecte aanleiding om te kijken naar Vlaamse CEO's en hun politieke avonturen. Talrijk zijn zij niet, maar altijd hebben zij voor spektakel gezorgd. Ik zet ze even op de scène.

Hun parcours is zelden een succesverhaal. Fernand Huts, baas van de Katoen Natie en in 1987 'manager van het jaar', trad in 1992 als verruimingskandidaat toe tot de VLD. Hij werd in 1995 federaal parlementslid. Al na vier jaar koos hij, ontgoocheld, voor de exit. Peter Leyman was CEO van Volvo in Gent toen hij in juni 2007 met de CD&V de Kamer binnenstapte. Hij hield het amper zes maanden vol. Het was zijn ding niet, zei hij. Freddy Van Gaever - hij noemt zich ondernemer in de luchtvaartsector - was voor Vlaams Belang van 2004 tot 2007 lid van het Vlaams Parlement en van 2007 tot 2010 senator. Al die tijd was hij nauwelijks zichtbaar. De Morgen gaf hem in het parlementair rapport van 2010 een 0 op 5, De Standaard bedacht hem met een 1 op 10. Op 14 oktober 2012 trok Van Gaever de lijst in Wommelgem. Hij verzamelde 64 voorkeurstemmen. In Wallonië is het niet anders. Philippe Bodson, 'manager de l'année' in 1987, probeerde het in 1999 bij de MR en hield het als senator al na vier jaar bekeken.

Man van ideeën
Roland Duchâtelet, bestuurder van vele ondernemingen waaronder voetbalclub Standard, is een geval apart. In 1997 richtte hij Vivant op, een beweging die in 2004 een verkiezingskartel sloot met de liberale partij. Duchâtelet promoveerde in 2007 tot senator voor Open Vld. Hij was geen eendagsvlieg en er werd naar hem geluisterd - ook in de media. Toch is hij altijd meer een man van, overigens vaak aantrekkelijke, ideeën dan van politieke successen geweest. Op zijn website zie je hem ook twijfelen over de gang van zaken in de politiek. Zo schrijft hij dat "beslissingsprocessen door niemand nog overzien worden, eindeloos duren en tot slechte oplossingen leiden". En dat de politieke partijen hun beste tijd hebben gehad. Deze week zei hij, op zijn vijfenzestigste, de politiek vaarwel.

Waarom wil dat maar niet lukken, die migratie van captains of industry naar de wereld van de politiek? Wie kijkt naar de redenen die zij zelf aangeven stoot voortdurend op dezelfde klacht: het gaat daar allemaal veel te traag. Van die kreet zijn er meerdere varianten. Op zijn website wijst Duchâtelet op het vastlopen van een machinerie die werkt met te veel politieke partijen, te veel parlementsleden en te veel ministers. Daarom pleitte hij tijdens een debat in De zevende dag, (20 november 2011, op dag 525 van de regeringsonderhandelingen) voor een zakenkabinet.

Andere bedrijfsleiders kleuren Duchâtelets diagnose met communautaire pigmenten. De remmen liggen in Wallonië, zeggen zij. Of beter, bij de PS. Voor Luc Bertrand, CEO van Ackermans&van Haaren, maakt die partij van de federale regering een marxistisch en star beleidsinstrument (in L'Echo van 22 september 2012). Nicolas Saverys, baas van Exmar, beschuldigt haar in De Tijd (16 oktober 2012) van stalinistisch socialisme. Hun medicatie is verregaand confederalisme. Dat is ook wat Fernand Huts bepleit in zijn boek Vertelsels van een nar (2010). Er circuleert in kringen van CEO's nog een andere, veel zorgwekkender versie van de klachten over de politiek. Zij was heel recent te horen bij Bruno Segers, voormalige baas van het IT-bedrijf RealDolmen. Segers wil, zo zei hij vorige week nog in De Morgen, niet in de politiek. Hij is wel de woordvoerder van de veertig ondernemers die met een anonieme oproep de Antwerpse kiezers hebben gevraagd 'anders' te stemmen. En in een opiniebijdrage (De Standaard, 3 november 2012) geeft hij aan hoe je van de politieke trein der traagheid een tgv kunt maken: "Geen denktanken meer, geen G1000, geen praatbarakken, maar maximum één Poupehanweekend waaruit actieplannen komen die ook worden uitgevoerd. Het moet anders, het heeft lang genoeg geduurd." Dat is tenminste klare taal: het land is ziek omdat het met democratische spelregels werkt.

Democratie aanpassen
Een ietsje voorzichtiger is Chris Morel, altijd de man geweest van Alcatel en binnenkort wellicht Antwerps schepen voor N-VA. In De Morgen van 10 november 2012 zei hij: "Het voordeel van een totalitaire staat is dat je sneller beslist. Je gaat sneller vooruit. Wij moeten ons afvragen: hoe kunnen wij, met ons systeem, nog competitief blijven met de rest van de wereld?" Enkele maanden geleden had hij in De Standaard (23 juni) de vraag al gepreciseerd: als landen als China veel vlugger vooruitgang boeken, "moeten we dan eens niet kijken of wij onze democratie misschien een beetje moeten aanpassen?"

De klok van de politiek tikt niet op het ritme van het bedrijfsleven. Dat is grotendeels gedwongen: politiek heeft tijd nodig, democratie vooral heeft tijd nodig. Traagheid behoort voor een stuk tot het wezen van het politieke werk in een democratie. Want het biedt garanties voor een hele reeks van fundamentele spelregels. Speuren via inspraak naar een draagvlak in de bevolking, zoeken naar een duurzaam compromis, respect voor afgesproken overlegscenario's, geduldig omgaan met kritische media. (Het zal trouwens, mensen van Voka, in een Vlaanderen zonder Wallonië niet anders zijn - als het tenminste democratisch blijft.) Dat alles verwekt grote frustraties bij de ondernemers die hier aan het woord waren. In hun wereld is snelheid een kwestie van overleven. Hier en daar mag denken als een manager al in de bedrijfscultuur van de overheid binnengedrongen zijn, het zal in de ogen van de echte CEO's nooit genoeg zijn.

Bron: De Morgen.be

← Terug naar het overzicht

Meer nieuws

  1. 7 september 2017 In dialoog met politici over het basisinkomen: zaterdag 23 september 2017
  2. 23 juni 2017 Betaalbaarheid basisinkomen
  3. 29 maart 2017 Basisinkomen voor iedereen: durven we het aan?
  4. 4 januari 2017 Wat als... iedereen zomaar 560 euro per maand krijgt
  5. 27 december 2016 Zes op tien Vlamingen wil basisinkomen voor iedereen