Een samenleving zonder stress door inkomensonzekerheid lijkt gezonder en welvarender te zijn

25 oktober 2013

Daar zal je het basisinkomen weer hebben. In België leek het idee om iedereen een gelijk basisbedrag uit te keren definitief begraven samen met het partijtje dat er haar breekpunt van maakte: het anarcholiberale Vivant van Roland Duchâtelet. Maar kijk, in Zwitserland is de invoering van een basisinkomen voorwerp van een referendum, in Nederland staat er weer een partij op die het basisinkomen propageert, en ook bij ons leeft het debat weer op. In zijn boek Groei maakt gelukkig pleit Peter De Keyser, hoofdeconoom bij BNP Paribas Fortis, ervoor. Hij vormt daarmee een ongewoon bondgenootschap met stemmen ter linkerzijde, die in het basisinkomen een efficiëntere techniek vermoeden om armoede te bestrijden.


De praktijk leert dat alvast dat laatste argument nog zo gek niet is. Onder meer in Canada, India, Brazilië en Namibië heeft de invoering van een basisinkomen, weliswaar op kleine en lokale schaal, ertoe geleid dat het algemene welvaartspeil gestegen is. Gezinnen die vroeger onder de armoedegrens verzeilden, krijgen plots een inkomen dat hen in staat stelt om voedsel te kopen, de woonst te verbeteren of de dokter te betalen. De impact blijkt op sommige plekken ronduit spectaculair te zijn: kinderen groeien gezonder op, de geweldsstatistieken dalen, er is minder school- en arbeidsverzuim. Een samenleving zonder stress door inkomensonzekerheid lijkt een gezondere en welvarendere samenleving te zijn.


Ook het ingesleten idee dat een basisinkomen algemeen recht op luiheid geeft, blijkt in de praktijk niet te kloppen. Voor velen blijkt het verzekerde inkomen juist een duwtje in de rug te zijn om zelf het risico van het ondernemen aan te durven. Van een utopisch idee in de marge is het basisinkomen zo aan het uitgroeien tot een volwaardig voorwerp van debat.


Of de geschetste voordelen volstaan om de bestaande sociale zekerheid meteen maar op de schop te gooien blijft onzeker. Waar eenvoudige ideeën worden aangevoerd om complexe structuren te vervangen, past altijd achterdocht. Zo is er, ook onder verdedigers ervan, een groot meningsverschil over de financieringsbronnen van het basisinkomen - toch geen detail.


Maar dit debat kan op zijn minst helpen om weeffouten in het bestaande systeem te ontdekken, te benoemen en te verhelpen. Dat de sociale zekerheid in zijn huidige vorm en ondanks zijn hoge kostprijs onvoldoende robuust is om de armoede te bestrijden is zo'n ernstige weeffout, die een groter politiek-maatschappelijk debat verdient dan ze tot nu krijgt. Van het basisinkomen leren we alvast dat de wortel van een voldoende hoog inkomen of hoge uitkering tot meer welvaart en welzijn leidt dan de stok van de angst voor inkomensonzekerheid.

Bron: www.demorgen.be  25/10/2013
Auteur: Bart Eeckhout 

← Terug naar het overzicht

Meer nieuws

  1. 7 september 2017 In dialoog met politici over het basisinkomen: zaterdag 23 september 2017
  2. 23 juni 2017 Betaalbaarheid basisinkomen
  3. 29 maart 2017 Basisinkomen voor iedereen: durven we het aan?
  4. 4 januari 2017 Wat als... iedereen zomaar 560 euro per maand krijgt
  5. 27 december 2016 Zes op tien Vlamingen wil basisinkomen voor iedereen