Voorouderverering en het ontbreken ervan

16 januari 2012

In veel culturen neemt voorouderverering een belangrijke plaats in.  In onze cultuur is daar niet veel van te merken.
Op zich lijkt dat niet erg. Tenslotte zijn onze voorouders hier niet meer en hebben we genoeg om ons mee bezig te houden.
Maar zoals de zorg voor de wereld belangrijk is voor hoe we die aan het nageslacht willen doorgeven, is hoe we de wereld gekregen hebben bepalend voor hoe ermee wordt omgegaan.
De geschiedenisles op school leert dat een en ander niet zonder strijd is tot stand gekomen. Ook wordt de ontwikkeling van de techniek behandeld.
De vraag is of dat allemaal voldoende in verband wordt gebracht met hoe de samenleving functioneert of zou moeten functioneren.
Met de exponentieel toegenomen ontwikkeling van techniek en wetenschap is er een situatie ontstaan die veel dingen meer dan ooit op scherp zet. Mag er ingegrepen worden in genetische samenstelling, moet leven kunstmatig beëindigd worden omdat het ook eindeloos gerekt kan worden? Er zijn veel van dit soort vragen.
Bij het zoeken naar antwoorden komen argumenten naar voren die rechtstreeks gerelateerd zijn aan de economische situatie. Zoals bijvoorbeeld dat de kosten voor zorg uit de hand zouden lopen.
Kinderen groeien op met de verworvenheden van de techniek en nemen die aan als vanzelfsprekend. Dit op zich is niet verwonderlijk. Maar het gevolg van de technologie is dat één kleine handeling een resultaat heeft waar voorheen bergen werk voor moest worden verzet. Een letter op een toetsenbord vertegenwoordigt al jaren programmering!
Als wij ons ervan bewust zijn dat het resultaat van ons handelen meer bepaald wordt door de gebruikte technologie dan door onszelf, kunnen we ook concluderen dat dat een groot deel van wat we verwerven behoort tot een erfenis, die van ons allemaal. Dat de financiering van de zorg onder druk staat, het pensioenstelsel ter discussie staat en allerhande sociale voorzieningen worden afgebouwd kan allemaal worden teruggevoerd op het gebrek aan besef dat een individuele prestatie niet op zichzelf staat. Dat we als het ware schatplichtig zijn aan de cultuur die het mogelijk heeft gemaakt. In financieel opzicht zijn veel dingen al betaald. Licenties en octrooien zijn daar een voorbeeld van. Ook hebben mensen in het verleden het hun toekomende salaris ooit gehad. Maar stel dat er in het verre  verleden octrooi was aangevraagd door de uitvinders van het wiel, of van het vuur, dan zou letterlijk iedereen nu erfgenaam zijn.
Wellicht is ook iedereen erfgenaam maar is het niet in geld uit te drukken.
Het betekent dat iedereen dus ook recht heeft op een deel van alles wat daaruit voortgekomen is.
We zijn dus zowel schatplichtig als dat we recht hebben mee te delen  in wat er geproduceerd wordt. De technologie maakt echter dat de productie van een individu zo groot is dat het anderen overbodig maakt.
En die anderen zijn toch erfgenaam. Het betekent dat wie niet deel uitmaakt van het productieproces toch recht heeft op invulling van basis behoeften. Deze redenering volgend moet het geen probleem zijn zorg te financieren en ernaar te streven letterlijk iedereen in staat te stellen in de basis behoeften te voorzien, werkenden en niet werkenden.
Zoals voorouderverering in veel culturen veel bijgedragen heeft aan de sociale samenhang, zo zou een vorm daarvan heden ten dage ook kunnen bijdragen aan het terugvinden van de motivatie om sociale verworvenheden in stand te houden.
Het betekent ook dat de onbaatzuchtigheid die verdwenen is met dat vrouwen aan het arbeidsproces gingen deelnemen op andere manieren weer kan terugkomen. Immers, als in fundamentele behoeften voorzien wordt komt er ook ruimte voor persoonlijke aandacht en zorg die vaak aangeduid wordt als onbetaalbaar.

← Terug naar het overzicht

Meer nieuws

  1. 15 augustus 2014 Deze man wil u 1.000 euro per maand geven om ├ęcht uw goesting te doen
  2. 1 juli 2014 Vijf opvallende uitspraken van econoom Ha-Joon Chang
  3. 27 juni 2014 afscheid van Filiep Vandecaveye
  4. 13 juni 2014 Luc Vinckx (Vivant) wint de prijs voor "het beste idee" in de wedstrijd "eenideeperdag" van Flanders DC
  5. 26 mei 2014 Afgelopen verkiezingen