Belasting is niet altijd de oplossing

17 augustus 2011

Het spraakmakende bericht dat de rijkste man van de wereld, of toch ongeveer, meer belasting wil betalen (DS 16 augustus) is een goede aanleiding om na te denken of dit voor ons land ook een optie is. In België zijn we net geen wereldkampioen belasting betalen, die titel komt Zweden toe, maar we halen toch een podiumplaats. Belastingen zijn nodig. Maar er zijn slechte en goede belastingen.

Het bestraffen van de 'ruil' door overmatige belasting is zeer slecht voor ons welzijn. Het is echt wel gemakkelijker als een professionele schilder onze woning schildert, maar dat doen we vaak zelf, omdat belastingen die diensten zo duur maken.

Minder belasting heffen op diensten leidt tot mooiere huizen en tuinen, tot meer mensen op café en in restaurants, tot meer mensen die werken voor elkaar, tot meer geluk. Eender welke belasting op de ruil van diensten is dus een slechte belasting.

Vermogen, arbeid en consumptie

Welke zijn dan die goede belastingen? Wel, er is één goede belasting op vermogen, met name de belasting op financiële transacties. Zij heeft immers het economisch nut dat ze speculatie afremt. Zij is beter dan een belasting op het vermogen, die nogal wat nadelen heeft. Het onderhoud van heel wat mooie kastelen, bijvoorbeeld, zou ten laste vallen van de overheid, omdat privémensen die nu de maatschappelijke rol op zich nemen om dit erfgoed te onderhouden, dat wellicht niet meer zouden doen.

Een kenmerk van een 'goede' belasting is dat zij niet gemakkelijk kan ontweken worden. Als het gaat over aandelen of bankrekeningen of zelfs de woonplaats van privépersonen, dan zou te hoge belasting leiden tot kapitaalvlucht.

De belasting op brandstoffen is een goede belasting. Daardoor gaan mensen misschien carpoolen of het openbaar vervoer gebruiken. Belasting op alcohol en sigaretten is dat ook.

De belasting op arbeid vertegenwoordigt de helft van de belastingen die in ons land geheven worden, de belasting op consumptie een kwart. Toch is de belasting op consumptie veel minder schadelijk dan die op arbeid.

Op een tv die in België gemaakt wordt, zit er nu veel meer belasting dan een tv die in China wordt gemaakt, waardoor de tv's uit China goedkoper zijn en dus meer worden verkocht, waardoor er nu geen tv's meer gemaakt worden in België. Een duidelijke beleidsfout van onze overheid, dus. In andere West-Europese landen bestaat dit probleem ook, maar in mindere mate. Indien alle belasting op arbeid in Europa zou vervangen worden door belasting op consumptie, zou Europa weer veel interessanter worden als productieland.

In vergelijking met de VS betalen we in ons land véél meer belastingen: ongeveer de helft van alle welvaart die wij creëren, bijvoorbeeld ook als iemand een pint pakt in een café, komt terecht in de staatskas.

In goed geleide landen gaat slecht één derde van de welvaart naar de overheid, terwijl die overheid evenveel diensten verleent aan haar burgers. Dat was ook bij ons zo vóór het land gefederaliseerd werd. Sindsdien werd er een bestuursniveau bijgemaakt, de regio's, terwijl de provincies bleven bestaan. Er werden heel veel mensen aangeworven, terwijl er weinig verdwenen. Er werden ook veel wetten en reglementen bijgemaakt en bijna geen afgeschaft. Er werden dan nog eens extra mensen aangeworven om te bemiddelen tussen de overheden onderling en tussen overheden en de burgers om al die nieuwe reglementen goed uit te leggen en te controleren.

In ons land werken er nu dubbel zoveel mensen bij de overheid als er werken in fabrieken. In 1960 was dat net omgekeerd.

De belastingen verhogen is geen oplossing. De overheid efficiënt maken is dat wel.

We kunnen niet blijven schulden maken om de kost van die te grote uitgaven, van het teveel aan overheidspersoneel, door te schuiven naar de volgende regering, naar de volgende generatie.

We stellen nu vast wat er gebeurt in Griekenland. Minder bekend is wat Argentinië overkwam: nog niet zo lang geleden failliet is dat land echt gegaan, met alle ellende van dien. Maar achteraf gezien was dat misschien wel het minst slechte: blijkbaar zijn politici hardleers als het over uitgavenbeheersing gaat.

We hebben geen nieuwe belastingen nodig, wel ándere belastingen. Dat én een ingreep van de Europese Centrale Bank om te voorkomen dat de Europese landen de schulden verder laten oplopen.

 

Uit: De Standaard, 17 augustus 2011

Auteur: Roland Duchâtelet

← Terug naar het overzicht

Meer nieuws

  1. 7 september 2017 In dialoog met politici over het basisinkomen: zaterdag 23 september 2017
  2. 23 juni 2017 Betaalbaarheid basisinkomen
  3. 29 maart 2017 Basisinkomen voor iedereen: durven we het aan?
  4. 4 januari 2017 Wat als... iedereen zomaar 560 euro per maand krijgt
  5. 27 december 2016 Zes op tien Vlamingen wil basisinkomen voor iedereen