Inleiding
Basisinkomen en vrijheid
Een spook waart rond door Europa. Het spook van het basisinkomen. Aan universiteiten en in de vakbeweging, in politieke partijen en in fabrieken, in organisaties van wit, groen, blauw, rood, vrouwen, werklozen, artiesten: steeds meer mensen komen in beweging voor een basisinkomen, steeds meer mensen zien er de formidabele kracht van. En de logica.
Het idee is niet nieuw en niet Belgisch. Al tientallen jaren beweegt het basisinkomen mensen en groepen in heel Europa. In steeds meer landen staat het basisinkomen steeds hoger op de politieke agenda. Hoe hoog? Dat hangt af van de solidariteit tussen mensen en van hun neiging om alles zo eenvoudig mogelijk te maken. Het 'Basic Income European Network' (Bien) heeft leden in meer dan twintig Europese landen, van Ierland over Scandinavië en de Benelux tot Oostenrijk en Italië. Buiten Europa heeft het basisinkomen pleitbezorgers tot in Australië en Nieuw-Zeeland. In België groeperen de radicaalste voorstanders van een volwaardig basisinkomen zich vandaag in Vivant. Wat bezielt deze mensen? Waarom vinden ze een basisinkomen zo belangrijk? Wat zijn hun achtergronden?
Kiemen in de eerste Verlichting: liberté, égalité, fraternité
Eigenlijk zitten de kiemen al in de grote waarden van de Franse Revolutie. Sinds het einde van de achttiende eeuw waart door Europa een verlangen rond: het verlangen van de mens om mens te mogen zijn. Goed tweehonderd jaar later is bijna iedereen principieel voorstander van waarden als vrijheid, gelijkheid en solidariteit. Over de hele wereld noemt bijna iedereen zichzelf democraat. Maar tussen droom en daad...
Een grote stap verder: de Tweede Verlichting
Vandaag klinkt steeds luider de roep om meer vrijheid, meer rechtvaardigheid, meer solidariteit. Vandaag komt het eropaan dat we voor het individu de nodige ruimte scheppen om met zijn vrijheid en zijn rechtspersoonlijkheid iets te doen. Het basisinkomen is de 'klik' die we nodig hebben in onze manier van denken en in onze manier van samenleven. Gebruiken we dure woorden als we van een 'Tweede Verlichting' spreken?
Lees even door en oordeel zelf.
'Een ieder heeft recht op een levensstandaard, die hoog genoeg is voor de gezondheid en het welzijn van zichzelf en zijn gezin, waaronder begrepen voeding, kleding, huisvesting en geneeskundige verzorging en de noodzakelijke sociale diensten, alsmede het recht op voorziening in geval van werkloosheid, ziekte, invaliditeit, overlijden van de echtgenoot, ouderdom of een ander gemis aan bestaansmiddelen, ontstaan ten gevolge van omstandigheden onafhankelijk van zijn wil.'
Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, artikel 25
Waarom we planten water geven?
Geeft u uw planten soms water? Of moeten uw planten bewijzen dat ze groeien vóór u ze water geeft? Nee, natuurlijk geeft u uw planten net water om ze te láten groeien, om ze groeikansen te geven.
In de sociale zekerheid van vandaag moet je meestal eerst van alles bewijzen vóór je water krijgt. Bovendien doet de sociale zekerheid vandaag zo onoordeelkundig aan onkruidbestrijding dat niet alleen het onkruid, maar ook de planten zelf eronder lijden. Het kan ook anders. Voor een basisinkomen hoef je niets te bewijzen. Het basisinkomen schept alleen maar vrijheid en ruimte voor nieuwe initiatieven, om te creëren, om te groeien.
Bent u geen plant? Zelfs geen plantenkweker?
Ook dan is dit manifest er voor u. Veel leesplezier